Bãi biển Phuket - Thái Lan

Tổng Giám đốc UNEP, Achim Steiner, nói rằng hơn 3/4 dân số khu vực Đông Á phụ thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp vào các vùng duyên hải  và 80% GDP của khu vực này gắn với các nguồn tài nguyên thiên nhiên ven biển. Vì vậy, suy thoái hệ sinh thái và môi trường biển sẽ tác động trực tiếp đến mức độ giàu nghèo của khu vực nếu các nước Đông Á không hành động khẩn cấp để bảo vệ biển.

Nghiên cứu của UNEP về hiện trạng môi trường biển Đông Á cho biết 40% dải san hô và hơn 50% rừng đước trong vùng biển Đông Á đã bị mất. Các dải san hô và các rừng đước đem lại nguồn lợi lần lượt là 112,5 tỷ USD và 5,1 tỷ USD hàng năm. Biển Đông Á là nơi tập trung cao nhất các hoạt động vận tải đường biển và đánh bắt hải sản, chiếm 50% sản lượng đánh bắt toàn cầu và 80% sản lượng nuôi trồng thủy sản toàn cầu. Hệ sinh thái biển và đại dương là con đường sống thiết yếu của các nền kinh tế và nhân dân khu vực Đông Á. Sức khỏe hệ sinh thái biển và đại dương gắn chặt với sức khỏe của nền kinh tế cũng như phúc lợi của người dân các nước Đông Á.        

LHQ lưu ý rằng 30% diện tích biển Đông Á nằm trong lãnh hải của các quốc gia trong khu vực, vì vậy, các quốc gia này cần thực hiện các nghĩa vụ quan trọng trong việc duy trì quản lý hiệu quả môi trường biển.

Đầu tháng 2/2010, Hội nghị của Nhóm chuyên gia đặc nhiệm về bảo tồn và đa dạng sinh học các vùng biển họp tại New York đã khẳng định  tầm quan trọng và sự cấp thiết phải tăng cường bảo vệ các vùng biển nằm ngoài vùng lãnh hải của các quốc gia.

Phó Tổng Thư ký thứ nhất của LHQ, Asha-Rose Migiro yêu cầu Nhóm đặc nhiệm tập trung nghiên cứu các giải pháp cho "thảm kịch của chung" này nhằm định hình một đường lối mới, toàn diện hơn  dựa trên cơ sở hệ sinh thái để quản lý và bảo vệ hệ sinh thái biển ở các vùng biển khơi xa nằm ngoài quyền tài phán của các quốc gia. Hệ thống LHQ đã hành động để quản lý môi trường tại các vùng biển này bao gồm quyền tiếp cận công bằng  và chia sẻ lợi ích các nguốn tài nguyên biển, bảo tồn và sử dụng bền vững các dịch vụ hệ sinh thái biển , giám sát và đánh giá tác động môi trường. LHQ cũng đã đưa ra những hướng dẫn và  cảnh báo các nước và các tổ chức khu vực về việc lựa chọn khu vực, khuôn khổ quản lý hệ sinh thái biển khơi xa cũng như các công cụ để giám sát các vùng biển này.

Trong bối cảnh không thể đạt được mục tiêu đa dạng sinh học trong mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, bà Migiro yêu cầu Hội nghị Nhóm chuyên gia đặc nhiệm cần tổng kết và rút ra các bài học về các nỗ lực của LHQ cũng như hiệu lực và hiệu quả của các công ước biển khu vực và các kế hoạch hành động bao gồm việc thành lập các khu vực bảo vệ biển ở các vùng biển nằm ngoài lãnh hải các quốc gia. LHQ nhấn mạnh chính sách khoa học về bảo tồn và quản lý các vùng biển khơi xa và thế giới cần có tầm nhìn mới về đa dạng sinh học trên đất liền và ngoài đại dương. Các vùng biển xa ngoài lãnh hải quốc gia chiếm 59% các đại dương trên thế giới. Sự giàu có về hàng hóa và dịch vụ của các vùng biển này đang bị phương hại do các hoạt động của con người. Rác thải và ô nhiễm đã giết chết hơn 1 triệu chim biển và 100 ngàn động vật biển có vú và rùa biển mỗi năm. Biến đổi khí hậu và tình trạng axít hóa các đại dương đã tàn phá các dải san hô, môi trường sống của nhiều loài hải sản. Gần 3/4 nguồn hải sản thế giới đã bị khai thác cạn kiệt .

LHQ kêu gọi cộng đồng quốc tế cần hành động nhanh chóng ở mọi cấp quốc gia, khu vực và quốc tế. Cơ chế pháp lý cho các hành động này là Công ước LHQ về luật biển, Kế hoạch hành động toàn cầu bảo vệ môi trường biển khỏi bị tác động của các họat động trên đất liền, các kế hoạch hành động của Tổ chức Lương Nông LHQ (FAO) về khai thác các nguồn hải sản …

Nguyễn Đăng